int - Interrogatio Iohannis
source

1:	(C.)	C[onclusio]? Not in Bozokyʹs transcript.
2:	In	(оглавление) Въ имени оц҃а и сн҃ꙋ и ст҃аего дх҃а
	nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti.	N/A/P 3:b - ablative
3:	Amen.	(оглавление) Аминъ
4:	Interrogatio	(оглавление) Въпросъ Iѡанна апостола и еѵаг҃гелиста оу тайнꙑѧ вечерѧ о цр҃ьствїи нб҃сьнѣемь и положенїи свѣта и начѧлѣ и Адамѣ
	Iohannis et apostoli et evangeliste in cena secreta regni celorum de ordinatione mundi istius et de principe et de Adam.	N 4:p - proper name
5:	Ego lohannes particeps in tribulatione et regno Dei	Азъ Iѡаннъ, причѧщаѧ сѧ наказанїю и цр҃ьствїю бж҃їю,
	ut	да бѫдѫ причѧщаѧ сѧ онѣма,
	essem p(ar)ticeps q(ui)	subjunctive handled with tags from RO
	& recumbens in cena supra pectus Ihesu Christi domini nostri	и лѣгъ оу тайнꙑѧ вечерѧ на прьсꙋ г҃и нашего Iс҃а Хс҃а,
	dixi	рѣхъ:
6:	Domine quis	Г҃и, къто прѣдастъ тѧ?
	tradet te^	V 3:f - future (from Georgian)
7:	Et dominus dixit mihi	И г҃ь ми рече:
8:	Qui intinxerit manum in catino et	Иже рѫкѫ омочь въ блюдѣ,
	introibit in eum Sathanas	и въ немьже Сотона живетъ,
	ille t(ra)det t̶e̶ me.	тъ мѧ прѣдастъ.
9:	Et dixi	И рѣхъ:
10:	Domine antequam Sathanas	Г҃и, прѣжде ꙗко бѣ Сотона палъ, въ какой славѣ слꙋжааше оц҃ꙋ?
	cecidisset in qua gloria assistebat apud patrem	V 3:l - plusquamperfect (from RO)
11:	Et dixit.	И рече:
12:	In virtutibus celorum et in trono patris invisibilis	Въ нб҃сьнѣхъ силахъ и оу прѣстола оц҃а не видимаего,
13:	et ordinator erat omnium	и бѣ вьсемꙋ оустроитель,
14:	Et	а азъ сѣдѣахъ съ оц҃емь моимь.
	sedebam ego apud patrem meum	Manuscript shows a in the ending.
15:	Ille erat ordinans virtutes celorum et illos qui secuti sunt patrem.	Онъ оустраꙗше нб҃сьнꙑѧ силꙑ, и ꙗже оц҃ꙋ не видимꙋемꙋ послѣдꙋѭщѧѧ,
16:	Et descendebat de celis usque ad	и низъхождааше съ нб҃съ въ адъ,
	infernum	Bozoky: Ps 106:26
17:	et ascendebat usque ad tronum Dei invisibilis patris	и въсхождааше вꙑспрь къ прѣстолꙋ б҃жїю, оц҃а не видимаего,
18:	et custodiebat illas glorias que erant supra omnes celos	и блюдѣаше славꙑ онꙑ, ꙗже сѫть надъ нб҃сꙑ.
19:	Et cogitavit volens ponere tronum suum super nubes et esse similis	И помꙑсли, хотѧ поставити прѣстолъ свой надъ нб҃сꙑ, и бꙑти подобьнъ вꙑшьнюемꙋ.
	altissimo.	A 6:s - superlative (RO)
20:	Et cum descendisset in aerem invenit	Егда же съниде въ въздꙋхъ, тъ обрѣте аг҃гла сѣдѧща надъ въздꙋхомь,
	angelum sedentem super aerem	Sidenote on the left: (i)ste ange(l)us semper (...) in servi(t)io principis et (...) fuit (H)enoc et Moyse et (Is)aya et Io(hannes). Et isti (...)nio s. que (i)gnis aeris (terre) aquarum a deo (cre)ati sunt. (...) quod omnes (...)os (...)nent et supra principibus s. (...)ignis.
21:	et dixit ei	и рече къ немꙋ:
22:	Aperi mihi portas aeris	Отвори же ми врата въздꙋшьнаа!
23:	Et aperuit ei	И отвори емꙋ.
24:	Et descendens invenit angelum qui tenebat aquas	И съходѧ обрѣте аг҃гла, иже дръжааше водꙑ,
25:	et dixit ei	и рече къ немꙋ:
26:	Aperi mihi portas aquarum	Отвори же ми врата водьнаа!
27:	Et aperuit ei	И отвори емꙋ.
28:	Et descendens invenit	И съходѧ обрѣте вьсѫ землѭ водостланѫ,
	totam terram coopertam de aquis	A 5:y - pronominal inflection
29:	et ambulans per subtus invenit duos	и ходѧ долѣ обрѣте дъвѣ рꙑбѣ, лежѧщи надъ водами,
	pisces iacentes super aquas	Reference to a footnote: Verum est quod sunt pisces et non est aliud. Sed significant evangelium et epistolam que substinent ecclesiam sicut illi substinent terram que ecclesia manet in VII columpnis id est septem candelabris.
30:	et erant quasi iuncti	и бѣхѫ ꙗко пристроени,
	substinentes totam terram per preceptum patris invisibilis	подъставлꙗѭще вьсѫ землѭ по повѣленїю не видимаего оц҃а.
31:	Et descendens de subtus invenit magnas nubes tenentes pelagum maris.	И съходѧ обрѣте великъ облакъ, покрꙑваѭщь пѫчинѫ морьскѫѭ.
32:	Et descendit subtus	И съходитъ долꙋ,
33:	et invenit suum infernum	и вънидетъ въ адъ еѧ,
34:	hoc est	то естъ ѓеена огньнаа.
	geenna ignis	Reference to a footnote: Vallis Josaphat. Idem sunt scilicet oseph et asco et infernum tartarus et generatio ignis sed secundum diversas linguas nominatur. None est spiritus nec aliquid vitale sed locus est sicut est Bosnia et Lombardia et Tuscia. (sic)
35:	Postea vero non valuit descendere subtus propter flammam ignis qui ardebat	По томь же не възможе сънити долꙋ пламенъ ради огнꙗ, иже полѣаше.
36:	Tunc reversus est Sathanas retro implens se de malitiis	Тогда възврати сѧ Сотона назадь, исплънь зълобꙑ,
37:	et ascendit ad angelum qui erat super aerem	и възиде къ аг҃глꙋ, иже бѣ надъ въздꙋхомь,
	et ad illum qui erat super aquas dicens eis	и къ ономꙋ, иже бѣ надъ водами, гл҃ѧ къ нимъ:
38:	Omnia sunt mea	Вьса (сїа) сѫть моꙗ!
39:	si me audieritis ponam tronum meum super nubes	Аще мѧ послꙋшаета, поставлѭ прѣстолъ мой надъ облакꙑ,
	et ero similis altissimo	и бѫдѫ подобьнъ вꙑшьнюемꙋ.
40:	Et	И възьмѫ водѫ (ꙗже) надъ тврьдьѭ (нб҃сьноѭ) сеѭ
	substolam aquas supra firmamentum istum	cf. Agrigoroaei 2023 ?
41:	et ceteras aquas in loca maria congregabo	и онꙑ воды на мѣстѣхъ морьстѣхъ съберѫ,
42:	et postea non erit aqua super faciem omnis terre	и по томь не бѫдетъ вода на вьсемь лици земли,
43:	Regnabo vobis cum in secula seculorum	и повладѫ вами въ вѣкꙑ вѣкомъ.
44:	Et hoc dixit angelis	Сице же рече къ аг҃гломъ,
45:	et ascendebat ad illos celos	и въсхождааше на нб҃са она
	usque ad tertium celum	даже до третїаего нбсе,
	subvertens angelos invisibilis patris	прѣльщаѧ аг҃глꙑ не видимаего оц҃а,
	et dicens singulis eorum	и гл҃ѧ комꙋжьдо ѿ нихъ:
46:	Quantum debes domino tuo	Колицѣмь длъжьнъ еси гд҃инꙋ твоемꙋ? Lk 16:6 (Mar.: gospodinu moemu, Zogr.: g-nu svoemu)
47:	Et primus respondit	И прьвꙑй рече:
48:	C chados olei	Сътомь мѣръ отъ олѣа.
49:	Et dixit ei	(Онъ) же рече къ немꙋ:
50:	Accipe cautionem	Прїими бꙋкъви (твоѧ),
51:	et sede	и сѣдъ (скоро) напиши ·н҃·
52:	et scribe L
53:	Et alii dicit	И по томь же дрꙋгꙋемꙋ рече:
54:	Tu vero quantum debes domino tuo	Тꙑ же колицѣмь длъжьнъ еси?
55:	Qui ait	Онъ же рече:
56:	C	Сътомь корець пьшеницѧ.
	choros tritici	Thus written by Bozoky
57:	Et ait illi	И рече къ немꙋ:
58:	Tolle cautionem tuam	Прїими бꙋкъви твоѧ,
59:	et sede	и сѣдъ напиши осмь десѧть!
60:	et scribe
	(cautionem) cito octuaginta	Not in Bozoky
61:	Et (ad) ascendebat ad alios celos ita dicens	И въсхождааше на дрꙋга нб҃са сице глѧ.
62:	adscendit que usque ad quintum celum seducens angelos invisibilis patris	И възиде даже до пѧто нб҃о, прѣльщаѧ аг҃глꙑ не видимаего оц҃а.
63:	Et exivit vox de trono patris dicens	И изиде гласъ ѿ прѣстола оч҃а, глѧ:
64:	Quid facis deiecte subvertens angelos patris	Чьто твориши, низъвръже, подъвращаѧ аг҃глꙑ оч҃ѧ?
65:	Factor peccati cito fac quod cogitasti.	Грѣшьниче, скоро твори, еже еси помꙑслилъ!
66:	Tunc pater precepit angelis suis	Тогда оц҃ь повелѣ аг҃геломъ своимъ:
67:	Deponite stolas et tronos coronas ab omnibus angelis audientes eum	Съложите одѣждѧ и прѣстолꙑ, вѣньцѧ вьсѣмъ аг҃гломъ послꙋшаѭщемъ его!
68:	Et tulerunt angeli vestimenta et tronos et coronas omnibus angelis audientes eum.	И понесѫ аг҃гли одѣждѧ и прѣстолꙑ и вѣньцѧ вьсѣмъ аг҃гломъ послꙋшаѭщемъ его.
69:	Iterum que ego lohannes interrogavi dominum dicens	Проче азъ, Iѡаннъ, въпросихъ гд҃а глѧ:
70:	Quando Sathanas cecidit in quo habitavit	Въскѫѭ Сотона съниде въ ꙗможе въсели сѧ?
71:	Et respondens dixit mihi	И ѿвѣщаѧ рече къ мнѣ:
72:	Precepit pater meus	Оц҃ь мой повелѣ,
73:	et transfiguravit se propter elationem suam	и промѣни й по гръдꙑни его,
74:	et abstulit lumen glorie sue ei	и ѿнѧ свѣтъ славꙑ его,
75:	et facies eius sicut ferrum fuit fervens	и лице его ꙗко желѣзо бꙑстъ раждежено ѿ огнꙗ,
	(a) ab igne	Reference to a footnote: (...) in aliquo malo opere a domino suo et facies eius mutatur in alium colorem.
76:	et tota	и вьса тварь лица его бꙑстъ ꙗко чл҃ча,
	(b) species faciei eius fuit sicut hominis (b)	Reference to a footnote: Mutata est facies eius sicut hominis qui amisit lumen quod habebat, et fuit tenebrosus propter malum quod cogitaverat.
77:	et habuit VII caudas
	(c) trahentes tertiam partem angelorum dei	Reference to a footnote: Septem caude VII peccata sunt vel vitia quibus adhuc seducit homines, scilicet mendacium, adulterium, rapacitas, furtum, blasfemia, invidia, dissensio.
78:	Et eiectus fuit a trono dei et a villicatione celorum	И извръженъ бꙑстъ ѿ прѣстола бж҃їа и приставьства нб҃съ.
79:	Et descendens de celo Sathanas in firmamentum hic nullam requiem poterat facere	И съхождѧй съ нб҃съ Сотона на тврьдь никоегоже мира имѣаше,
	neque hii qui cum eo erant	ниже они, иже съ нимь бѣхѫ.
80:	Rogavit que patrem dicens	Въпроси же оц҃а, гл҃ѧ:
81:	Peccavi	Съгрѣшихъ,
82:	patientiam habe in me	потрьпи на мнѣ,
83:	omnia reddam tibi	вьса ти въздамь!
84:	Pater misertus est eius	Оц҃ь милосрьдовавъ его,
85:	et dedit ei requiem facere quod vult usque ad diem septimum	и дастъ емꙋ миръ творити, еже хощетъ, даже до дьне седьмаего.
86:	Et tunc sedit super firmamentum	И тогда сѣде на тврьди,
87:	precepit que angelo qui erat super aerem	и повелѣ аг҃глꙋ, иже бѣ надъ въздꙋсемь,
	et illi qui erat super aquas	и ономꙋ, иже бѣ надъ водами,
88:	et elevaverunt duas partes aquarum sursum in aerem	и въздвигѫ сѧ дъвѣ чѧсти водъ вꙑспрь въ въздꙋсѣ,
89:	et de tertia parte fecerunt (I) maria	а ѿ третїѧ чѧсти сътворишѧ море.
90:	Et fuit divisio aquarum per preceptum patris invisibilis.	И сътвори раздѣленїе водъ по повелѣнїю не видимаего оц҃а.
91:	Et precepit iterum angelo qui erat super aquas	И пакꙑ повелѣ аг҃глꙋ, иже бѣ надъ водами:
92:	Sta super duos pisces.	Стани на дъвꙋ рꙑбꙋ!
93:	Et elevavit capite suo terram	И въздвиже главоѭ своеѭ землѭ,
94:	et apparuit arida	и ꙗви сѧ сꙋша.
95:	Et fuit quando accepit coronam ab angelo qui erat super aerem	И бꙑстъ, егда прїѧ вѣньць ѿ аг҃гла, иже бѣ надъ въздꙋхомь.
96:	media fecit tronum suum et medium lumen solis	По срѣдѣ сътвори прѣстолъ свой и по срѣдѣ свѣта слъньчьна,
97:	accipiens que coronam ab (ab) angelo qui erat super aquas	прїимꙑ же вѣньць ѿ аг҃гла, иже бѣ надъ водами.
98:	medietatem fecit lumen lune	Половинѫ сътвори свѣтъ мѣсѧчьнꙑй,
99:	et medietatem lumen diei	а половинѫ свѣтъ дьне.
100:	Et de lapidibus fecit ignem	И ѿ каменъ сътвори огнь,
101:	et de igne fecit omnem militiam et stellas	и ѿ огнꙗ сътвори вьса воинства и ѕвѣздꙑ,
102:	et de illis fecit angelos spiritus ministros suos	а ѿ онѣхъ сътвори аг҃глꙑ, дх҃ꙑ, слꙋгꙑ своѧ.
103:	secundum formam altissimi ordinatoris fecit que tonitrua et pluvias et grandinem et nivem	По образꙋ вꙑшьнꙗего оустроителꙗ сътвори же громꙑ, и дъждь, и градъ, и снѣгъ,
104:	et misit ministros angelos suos super ea	и посъла слꙋгꙑ аг҃глꙑ своѧ на нѧ.
105:	Precepit que terre ut educeret omne vivens animalia arbores et erbas	Повелѣ же земли, да произведетъ вьса животьнаа, дрьва и трѣвꙑ,
106:	et mari precepit ut educeret pisces (et aves) et aves	и морю повелѣ, да произведетъ рꙑбꙑ, и пътицѧ нб҃сьнꙑѧ.
	(d) celorum	Reference to a headnote: Volucres et pisces non habent spiritum nec bestie neque habent spiritum hominis, sed volucres et pisces ab aquis et aere et bestie a terra et aere recipiunt quod habent.
107:	Et cogitavit facere hominem in servitio sibi	И оумꙑсли сътворити чл҃ка въ слꙋженїе себѣ,
108:	et tulit limum de terra	и възѧ прьсть ѿ землѧ,
109:	et fecit hominem similem sibi:	и сътвори чл҃ка по подобѣ своей.
110:	Et precepit angelo secundi celi introire in corpus luti	И повелѣ аг҃глꙋ вътораего нб҃се вънити въ тѣло тлѣньно,
111:	et tulit de eo	и възѧ ѿ него,
112:	et fecit alium corpus in forma mulieris	и сътвори ино тѣло въ образѣ женьстѣ,
113:	precepit que angelo primi celi introire in illum	и повелѣ аг҃глꙋ прьваего нб҃се вънити въ оно.
114:	Angeli ploraverunt multum videntes super se formam mortalem esse in divisis formis	Аг҃гли рꙑдашѧ мъного, видѧще надъ собоѭ тварь съмрьтьнѫ, сѫщѫ въ раздѣленѣхъ образѣхъ.
115:	Precipiebat que eis carnalia opera facere in corporibus luti	И повелѣ имъ плътьска дѣла творити въ тѣлесьхъ тлѣньнѣхъ,
116:	et illi nesciebant facere peccatum	а ти не знаꙗхѫ, ꙗко творѧтъ грѣхъ.
117:	Initiator autem peccati cum sua seductione ita fecit	Начьнꙑй оубо грѣха съ своеѭ съблазьньѭ иде естъ сътворилъ!
118:	E plantavit paradisum	Насади рай,
	E	Reference to a footnote: Plantavit paradisum id est ortum fructiferum XX arboribus scilicet nucibus et malis, punicis et cotanis et aliis pomis et vite, et circumdedit omnia paradisino igne. Et misit intus Adam et Evam. Et adhuc manet ad deceptionem hominum qui credunt ea esse bonum locum sed malus est. Vitis vetita non fuit mors sed diabolus latenter misit saporem suum in vitem ut posset decipere eos ; non tamen esset liberatus a morte si non comedisset, sed diabolus fecit hoc totum ut deciperet eos.
119:	et misit homines intus	и посъла чл҃кꙑ вънѫтрь.
120:	et precepit eis ne comederent ex eo	(и повелѣ имъ, да не ꙗдѧть ѿ него) Likely written before the planting of the tree as a mistake (not in Concorresio version).
121:	Diabolus intravit in paradisum	Дїаволъ въниде въ рай,
122:	et plantavit arundinem in medio paradisi	и насади тръстїе по срѣдѣ раꙗ,
123:	et de sputo suo fecit serpentem	и ѿ слинъ своихъ сътвори змїѭ,
124:	et precepit ei in arundine manere	и повелѣ ей въ тръстїи прѣбꙑвати,
125:	et sic diabolus ascondebat sapientiam sue fraudis	и сице дїаволъ съкрꙑвааше мѫдрость льсти своеѧ,
	ut non viderent deceptionem suam	да не видѧтъ ковъ его.
126:	Et introibat ad eos dicens	И въхождааше къ нимъ, гл҃ѧ:
127:	De omni fructu comedite qui est in paradiso	Ѿ вьсꙗкого плода сънѣсте, еже естъ въ раи,
	de fructu iniquitatis ne comedatis	ѿ плода же безаконїа не сънѣсте.
128:	Postea malignus diabolus intrans in serpentem malum	По томь же злохꙑтрꙑй дїаволъ въниде въ змїѭ лѫкавѫѭ,
129:	et decepit angelum qui erat in forma mulieris	и прѣльсти аг҃гла, иже бѣ въ образѣ женьстѣемь,
130:	et effudit super	и изли на главѫ его помꙑсль грѣховьнѫ,
	caput eius concupiscentiam peccati	caput eius - corrected omission on the left side by the scribe
131:	et fuit concupiscentia Eve sicut fornax ardens	и бꙑшѧ помꙑсли Еѵинꙑ акꙑ пещь горѫща.
132:	Statim que diabolus exiens de arundine in forma	Абїе же дїаволъ исшьдъ ис тръстїа въ образѣ змїйстѣ сътвори помꙑсль своѭ съ Еѵоѭ опашьѭ змїйскоѭ.
	(f) serpentis fecit concupiscentiam suam cum Eva cum cauda serpentis	Reference to a headnote: Serpens non fuit ut serpens sed sicut homo. Fecit enim se sicut pulchrum adolescentem et preceptum diaboli introivit in paradisum per canam et decepit mulierem et fornicatus est cum ea cum cauda. Quod diabolus cum dormiret, cecidit de bava eius; ex illa creatus est ille serpens.
133:	Ideo non vocantur filii dei	Того ради не нарицаѭтъ сѧ сн҃ове бж҃їи,
134:	sed filii diaboli et filii serpentis	а сн҃ове дїаволїи и сн҃ове змїйсти,
	voluntates patris facientes diabolicas usque ad seculi finem	волѭ оч҃ѫ творѧще дїавольскѫ даже до коньца свѣта.
135:	Postea diabolus effudit suam concupiscentiam super caput angeli qui erat in Adam	По томь дїаволъ изли своѧ помꙑсли на главѫ аг҃глꙋ, иже бѣ въ Адамѣ,
136:	et ambo inventi sunt in concupiscentia luxurie simul	и оба обрѣтете сѧ въ помꙑсли блѫдьнѣ, сице хотѧща родити сн҃ꙑ дїаволїѧ и змїйскꙑ даже до съврьшенїа свѣта.
	generando filios diaboli et serpentis usque ad consummationem seculi	future passive participle, ablative absolute
137:	Et postea ego Iohannes interrogavi dominum dicens	А по томь азъ Iѡаннъ въпросихъ Гд҃а гл҃ѧ:
138:	Quare dicunt homines	Въскѫѭ гл҃ѭтъ чл҃ци:
139:	Adam et Eva a Deo sunt formati	Адамъ и Еѵа ѿ бг҃а есте сътворена,
140:	et in paradiso positi fuerunt custodire mandata eius	а въ рай положена бꙑсте блюсти заповѣди его,
141:	et ipsi propter transgressionem precepti patris morti traditi sunt	а си прѣстѫпленїа ради повелѣнїа оч҃а съмрьти прѣдадена есте?
142:	Et dominus dixit mihi	И Гд҃ь рече къ мнѣ:
143:	Audi, Iohannes karissime	Слꙑши, Iѡанне дражьше,
144:	insipientes, homines sic dicunt	несъмꙑсльни чл҃ци сице гл҃ѭтъ,
145:	(sed) quoniam in prevaricatione pater meus lutea corpora fecit	ельма же въ ослꙋшанїи оц҃ь мой тлѣньна тѣлеса сътвори,
	sed de spiritu sancto omnes virtutes celorum fecit	а тъ ѿ дх҃а ст҃аего вьсѧ силꙑ нб҃сьнꙑѧ сътвори,
146:	ipsi autem propter transgressiones et propter casum eorum inventi sunt habentes lutea corpora et morti traditi sunt	си оубо, прѣстѫпленїй ради и паденїа своего, обрѣтени сѫть имѫще тлѣньна тѣлеса, и съмрьти прѣдадени сѫть.
147:	Et adhuc ego Iohannes interrogavi dominum dicens	И проче азъ Iѡаннъ въпросихъ Гд҃а гл҃ѧ:
148:	Domine quomodo incipitur homo de spiritu in corpore carnali	Гд҃и, како зачинаетъ сѧ чл҃къ ѿ дх҃а въ тѣлеси тлѣньнѣемь?
149:	Dixit que mihi dominus	Рече же къ мнѣ Гд҃ь:
150:	De lapsis spiritibus celorum ingrediuntur in corpora feminea lutosa	Ѿ падъшїихъ дх҃ъ нб҃сьнъ полагаѭтъ сѧ въ тѣлеса женьска тлѣньна,
151:	et carnem accipiunt de concupiscentia carnis	и плъть прїимѫтъ ѿ помꙑсли плътьскꙑ,
152:	et	и родитъ сѧ дх҃ъ ѿ дх҃а,
	(accipiunt) nascitur spiritus de spiritu	Not in Bozoky
153:	et caro de carne	и плъть ѿ плъти,
154:	et ita finitur regnum Sathane in hoc mundo	и сице съврьшаетъ сѧ власть Сотонина въ свѣтѣ семь.
155:	Et interrogavi dominum dicens	И въпросихъ Гд҃а гл҃ѧ:
156:	Usque quo regnabit Sathanas in hoc mundo super existentiam hominum	До коли иматъ Сотона власти въ свѣтѣ семь бꙑтїемь чл҃къ?
157:	Dixit que mihi dominus	Рече же къ мнѣ Гд҃ь:
158:	Pater meus permisit illi regnare VII dies qui sunt VII secula	Оц҃ь мой дастъ емꙋ власти ·з҃· дьнїй, еже естъ ·з҃· вѣкъ.
159:	Et iterum ego Iohannes interrogavi dominum dicens	И пакꙑ азъ Iѡаннъ въпросихъ Гд҃а гл҃ѧ:
160:	Quale erit hoc seculum	Каковъ бѫдетъ вѣкъ онъ?
	(dicens)	First word not in Bozoky
161:	Et dixit mihi	И тъ рече къ мнѣ:
162:	Ex quo cecidit diabolus de gloria (sua) patris	Ѿ из неꙗже паде дїаволъ славꙑ оч҃ѧ,
163:	et propriam gloriam voluit	а своѭ славѫ въсхотѣ,
164:	sedit que supra nubes	сѣде же надъ облакꙑ,
165:	et posuit (nubes) ministros suos, ignem urentem	и оутвори слꙋгꙑ своѧ, огнь горѫщь,
166:	et in terra homines ab Adam usque ad Enoc	и на земли чл҃кꙑ ѿ Адама даже до Еноха.
167:	Et Sathanas misit ministrum suum	И Сотона посъла слꙋгѫ своего,
168:	et assumpsit eum supra firmamentum	и възѧ й надъ тврьдь,
169:	et ostendit illi deitatem suam	и каза емꙋ бж҃ствїе свое,
170:	et precepit illi dari	и повелѣ емꙋ донести вѣтвь и мастило,
	calamum et atramentum	accusativus cum infinitivo
171:	et sedens scripsit septuaginta VI libros	и сѣдѧ написа седмь десѧть и ·ѕ҃· кънигꙑ.
172:	Et precepit ei eos deferri in terram	И повелѣ емꙋ сънести ѧ на землѭ.
173:	Detulit autem Enoc libros	Обрѣте же Енохъ кънигꙑ,
174:	et tradidit filiis	и прѣдастъ (ѧ) сн҃ъмъ,
175:	et docuit eos facere formam sacrificiorum et locum sacrificiorum	и наоучи ѧ дѣлати образъ жрьтвъ и мѣсто жрьтвъ.
176:	Et fecerunt ita	И сътворишѧ тако,
177:	et clauserunt regnum celorum ante homines	и затворишѧ цр҃ьствїе нб҃сьное чл҃комъ.
178:	Et dicebat eis	И тъ имъ гл҃ааше:
179:	Videte quia ego sum Deus	Зьрите, ꙗко азъ есмь бг҃ъ,
180:	et non est alius deus preter me	и нѣстъ иного бг҃а развѣ мене!
181:	Ideo misit me pater meus in mundum istum	Того ради посъла мѧ оц҃ь мой въ свѣтъ съ:
	ut manifestem nomen	изꙗвити имѧ свое (мое?) чл҃комъ,
	(suum) hominibus	Thus in Bozoky (based on Reitzensteinʹs edition)
	et ut cognoscant eum et malitiosum diabolum	и да познаѭтъ й и лѫкава дїавола.
182:	Cum autem cognovisset Sathanas quod descenderem in hunc mundum misit angelum suum	Егда же разоумѣ Сотона, ꙗко низъхождаахъ съ свѣтъ сь, посъла аг҃гла своего,
183:	et accepit de tribus arboribus	и възѧ три дрьвеса,
184:	et dedit Moysi prophete ad crucifigendum me	и дастъ (ꙗ) Мосею пр҃рокꙋ за распѧтїе мое,
185:	que ligna	еже дрьво мнѣ хранитъ сѧ даже до сели.
	(a) mihi custodiuntur usque nunc	Reference to a footnote: Etiam fuerunt ligna illa cum quibus divisit mare Moyses. Cum autem venerunt filii Israel ad aquas amaras quas qui gustabant moriebantur, erat tunc angelus Moysi dicens : Tolle ligna et iunge insimul et planta ea iuxta aquam dicens : ista ligna erunt salus mundi et defensio mundi, remissio peccatorum mundi ... erit confessus in illo qui ... enim de ... Maria virgine. Quod significat fidem sancte trinitatis. Quicumque enim crediderit in fidem sancte trinitatis, salvus erit, sicut homines bibentes postea illam aquam per plantationem illam salvi fuerunt.
186:	Et ipse annuntiabat ei deitatem precepit que ei legizare filiis Israel	И онъ съказа емꙋ бж҃ьство свое и повелѣ, да дастъ законъ сн҃ъмъ Iи҃лїемъ,
187:	et ita eduxit eos per siccum per medium maris.	и сице проведе ѧ по сꙋши, по срѣдѣ морꙗ,
188:	Quando cogitavit pater meus mittere me in mundum istum	Егда помꙑсли оц҃ь мой посълати мѧ въ свѣтъ сь,
	misit ante me angelum suum per spiritum sanctum	тъ посъла прѣдъ мноѭ аг҃гла своего дх҃мь ст҃ꙑимь,
	ut reciperet me qui vocabatur Maria mater mea	прїѧти мѧ, иже нарицааше сѧ Марїа, мати моꙗ.
189:	(et)	И азъ съхождаѧ вънидъ и исшьдъ слꙋхомь.
	(as) Et ego descendens per auditum	Not in Bozoky. CS azъ ??
	introivi et exivi	Text damaged
190:	Et scivit Sathanas princeps huius mundi quod ego veni querere et salvare quod perierat	И разоумѣ Сотона, кънѧѕь свѣта сего, ꙗко идъ искатъ и съпаситъ загꙋбльшїихъ сѧ,
191:	et misit angelum suum Elyam prophetam baptizantem in aqua qui vocatur Iohannes Baptista	и посъла аг҃гла своего Илїѭ, (и?) пр҃рока, крⷭ҇стѧща водоѭ, иже нарицаетъ сѧ Iѡаннъ Крⷭ҇ститель.
192:	Elyas autem interrogavit principem huius mundi quomodo poterit eum cognoscere	Илїа же въпроси кънѧѕа свѣта сего, како възможетъ й познати.
193:	Et ipse dixit ei	А онъ рече къ немꙋ:
194:	Super quem videritis spiritum sanctum descendentem in specie columbe et manentem super eum	На негоже оузьрите дх҃ъ ст҃ꙑй съходѧщь образомь голѫби и оставлꙗѭщь на немь,
	ipse est qui baptizat in spiritu sancto et igni.	тъ естъ, иже крⷭ҇ститъ дх҃омь ст҃ꙑимь и огнемь.
195:	Ideo hoc dicebat Iohanni quia non cognoscebat eum	Того ради рече Iѡаннꙋ, ꙗко не познаетъ й.
196:	Sed ille qui misit (eum) baptizare in aqua ille dixit ei	А онъ, иже й посъла кръстити въ водѣ, рече
197:	Testificatur Iohannes	Iѡаннъ съвѣдѣтельствꙋетъ:
198:	Ego baptizo in aqua in penitentiam	Азъ кръщѫ водоѭ въ покаꙗнїи,
199:	ille autem baptizat vos in spiritu sancto in remissionem peccatorum	тъ же крⷭ҇титъ вꙑ дх҃мь ст҃ꙑимь въ прощенїе грѣхомъ.
200:	Ille est qui potest perdere et salvare	Тъ естъ, иже можетъ погꙋбити и съпасити.
201:	Et iterum ego Iohannes interrogavi dominum	И пакꙑ азъ, Iѡаннъ, въпросихъ гдⷭ҇а:
202:	Potest homo habere salvationem per baptismum	Можетъ ли чл҃къ имати спенїе кръщенїемь ѿ Iѡанна?
	(Johannis)	Not in Bozoky (but appears in Concorresio version)
203:	Sine meo baptismate quo baptizo in remissionem peccatorum	Кромѣ моего кръщенїа, имьже кръщѫ въ прощенїе грѣхомъ,
	inquam solum nullus potest habere salvationem dei	рекѫ, никътоже можетъ имати сп҃енїе бж҃їе.
204:	Ex quo ego sum panis vite descendens de septimo celos	Ꙗкоже азъ есмь хлѣбъ живота, съходѧй и-седмаего нб҃се;
205:	quod qui manducat carnem meam et bibit sanguinem hii dei filii vocabuntur	иже ꙗдетъ тѣло мое и пїетъ кръвъ (моѭ), ти нарекѫтъ сѧ бж҃їи сн҃ове.
206:	Et interrogavi dominum	И въпросихъ гдⷭ҇а:
207:	Quid est caro tua	Чьто естъ тѣло твое,
208:	et quid est sanguis tuus	и чьто естъ крꙑ твоꙗ?
209:	Et dixit mihi dominus	И рече къ мнѣ гдⷭ҇ь:
210:	Antequam cecidisset diabolus cum tota militia angelica patris	Прѣжде ꙗко паде Дїаволъ съ вьсѣми вои аг҃гльскꙑ оц҃а,
	angeli patris orantes	оч҃и аг҃гли мл҃ѧще славлꙗахѫ оц҃а моего мл҃итвоѭ гл҃ѭще:
	(glorificabant) patrem meum hanc orationem	Bozoky: glorificabantur (3pl.pst.pass, ipf)
	(†) dicentes	Reference to a headnote: Cantabant angeli hanc orationem dicentes. Sed Pater noster non ideo dixerunt quod ipsi peccata haberent, sed pater providens nostra delicta futura quia nos dicturi eramus hanc orationem sic placuit ei esse dicendum.
211:	Pater noster qui es in celis	Оч҃е нашь, иже еси на нб҃сьхъ
212:	Ita hic cantus ascendebat ante tronum patris	Сице сь пѣнїе въсхождааше прѣдъ прѣстолъ оч҃ь.
213:	Sed angeli ex quo ceciderunt iam non potuerunt glorificare deum in hac oratione	Но аг҃гли, ꙗкоже сѫть пали, оуже не могѫтъ славити Гдⷭ҇а сеѭ мл҃итвоѭ.
214:	Et iterum interrogavi dominum	И азъ пакꙑ въпросихъ Гдⷭ҇а:
215:	Quomodo totus mundus accepit baptismum Iohannis:	Въскѫѭ вьсь свѣтъ прїѧ кръщенїе Iѡанново,
216:	tuum autem non omnes acciunt.	твое же не вьси прїѧсѧ?
217:	Respondit mihi dominus	A ligature for [respo] Ѿвѣща ми Гдⷭ҇ь:
218:	Ideo quia opera eorum mala sunt	Понеже дѣла ихъ лѫкава сѫть,
219:	et non veniunt ad lucem.	и не ведѫтъ къ свѣтълꙋ.
220:	Discipuli Iohanni nubunt et	Оученици Iѡаннови женѧтъ сѧ и посагаѭтъ,
	nubuntur	Bozoky: nubentur
221:	discipuli autem mei non nubunt neque nubentur	мои же оученици ни женѧтъ сѧ, ниже посагаѭтъ,
222:	sed sunt sicut angeli dei in celo in regno celorum	но сѫть акꙑ аг҃гли бж҃їи на нб҃сьхъ, въ Цр҃ьствїи нб҃стѣемь.
223:	Et ego dixi	И азъ рѣхъ:
224:	Si ita est peccatum cum mulieribus non expedit nubere	Аще тако естъ вина съ женами, оуне естъ чл҃кꙋ не женити сѧ.
225:	Et dominus ait	И Гдⷭ҇ь рече:
226:	Non omnes capiunt verbum istum	Не вьси разоумѣѭтъ слово се,
227:	sed quibus datum est	а имъже дано естъ.
228:	Sunt enim eunuchi qui de utero matris sic nati sunt	Сѫть бо каженици, иже и-щрѣва матерьнꙗ родишѧ сѧ тако,
229:	et sunt eunuchi qui facti sunt ab hominibus	и сѫть каженици, ѧже сѧ исказишѧ ѿ чл҃къ,
230:	et sunt eunuchi qui se ipsos castraverunt propter regnum celorum	и сѫть каженици, иже сами сѧ исказишѧ Цр҃ьствїа ради нб҃сьнаего.
231:	Et postea ego interrogavi dominum de die iudicii	А по томь въпросихъ Гдⷭ҇а о дьни сѫдьнѣемь:
232:	Quod signum erit adventus tui	Чьто бѫдетъ знаменїе пришьствїа твоего?
233:	Et respondens dominus ait	И ѿвѣщавъ Гдⷭ҇ь рече:
234:	Et erit cum consumabitur numerus iustorum secundum numerum coronarum cadentium	И бѫдетъ, егда исплънитъ сѧ число правьдьнꙑихъ, по числꙋ вѣньць падаѭщїихъ.
235:	Tunc solvetur Sathanas de suo carcere habens iram magnam	Rev 20:7 Тогда раздрѣшенъ бѫдетъ Сотона ѿ тьмьницѧ своеѧ, имꙑ гнѣвъ велїй,
236:	et faciet bellum cum iustis	и сътвори брань на правьдьнꙑѧ,
237:	Et clamabunt iusti ad dominum deum suum	И възьплѭтъ правьдьнїи къ Гдⷭ҇и, бг҃ꙋ своемꙋ.
238:	Et statim precipiet dominus deus archangelo ut tuba cantet	И абїе повелитъ Гдⷭ҇ь бг҃ъ ар͛хаг҃гелꙋ въстрѫбити,
239:	et exiet vox archangeli de celis	и изидетъ гласъ ар͛хаг҃глꙋ съ нб҃се,
240:	et usque ad inferiora audietur	и даже до прѣсподьнїихъ бѫдетъ слꙑшанъ.
241:	Et tunc obscurabitur	И тогда помръкнетъ слъньце,
	sol	Reference to a footnote: Sol id est princeps et tronum suum, luna id est lex Moysi; stelle spiritus sui ministri qui amplius non habebunt locum ut p[ossint] regnare, sed Christus filius Dei qui est sol septuplum lucens regnabit.
242:	et luna non dabit lumen suum	и лꙋна не дастъ свѣтъло свое,
243:	et stelle cadent de celis	и ѕвѣздꙑ падѫтъ съ нб҃се.
244:	Et solventur	И ѿрѣшѧтъ сѧ ·д҃· вѣтри велици из оутъкъмленїа своего,
	IIII venti magni a constitutione eorum	Reference to a footnote: Quatuor venti reges sunt qui persequentur ecclesiam que tunc erit et alios bello occident sine misericordia.
245:	et tremet terra et mare montes que et colles insimul	и потрѧсетъ сѧ землꙗ, и море, горꙑ же и хлъми непрѣстаньно.
246:	Et tunc revelabitur signum filii	И тогда ꙗвитъ сѧ знаменїе сн҃ово.
247:	Et plangent omnes tribus terre	И въсплачѫтъ вьса племена землѧ.
248:	Statim que celum tremet et obscurabitur	Абїе же нб҃са потрѧсѫтъ сѧ и помръкнѫтъ,
249:	et sol	и слъньце свьтитъ даже до девѧтаего часа.
	(c) lucet usque ad horam nonam	Reference to a footnote: [usque ad] oram nonam id est usque M annos. Postea vero amittet lumen suum. Post oram nonam sol Christi lucebit in secula seculorum, amen.
250:	Et tunc manifestabitur filius hominis in gloria sua omnes que sancti et angeli cum eo	И тогда ꙗвитъ сѧ сн҃ъ чл҃чь въ славѣ своей, вьси же ст҃їи и аг҃гли съ нимь,
251:	et sedes ponentur supra nubes	и прѣстоли поставѧтъ сѧ надъ облакꙑ,
252:	sedebit que supra sedem glorie sue cum XII apostolis supra XII sedes sue glorie	посѣдитъ же на прѣстолѣ славꙑ своеѧ съ ·в҃ı· апⷭ҇лꙑ на ·в҃ı· прѣстолѣхъ славꙑ его.
253:	Et libri aperientur	И кънигꙑ отворѧтъ сѧ,
254:	et iudicabunt omnes gentes orbis terre	и сѫдѧтъ вьсѧ народꙑ землѧ.
255:	Tunc predicabitur fides	Тогда проповѣстъ сѧ вѣра.
256:	Tunc mittet filius hominis angelos suos	Тогда сн҃ъ чл҃чь пошьлетъ аг҃глꙑ своѧ,
257:	et colligent electos suos a summis celorum usque ad fines eorum	и съберѫтъ избьранꙑ его ѿ вꙑсъшїихъ нб҃съ даже до коньца ихъ.
258:	Et adducent eos secum	И доведѫтъ ѧ съ собоѭ прѣдъ мѧ на облацѣ въ въздꙋсѣ.
	(fo) sua in obviam mihi super nubem in aerem	< *sъ sobojǫ ? Not in Bozoky
259:	Tunc mittet filius dei demones malos	Тогда пошьлетъ сн҃ъ бж҃їй бѣсꙑ лѫкавꙑ,
260:	et eiciet eos cum ira et omnes linguas que crediderunt in	и извръгнетъ ѧ съ гнѣвомь, и вьсѧ ѧзꙑкꙑ, иже вѣровашѧ въ нь (гл҃ѧ:)
	(cum) eos	Not in Bozoky
261:	Venite et	Идѣте, и (...)
	(...)	damaged
	qui dicebatis	иже гл҃аашете:
262:	manducemus et bibamus et recipiamus de hiis que hic sunt	Ꙗдѣмъ и пїимъ и прїемлимъ, ѧже сьде сѫть!
263:	Et videamus quale adiutorium habebunt de hiis	И видѣмъ, кѫѭ помощь полꙋчѧтъ ѿ сего.
264:	Et confestim	И абїе станѫтъ вьси народи прѣдъ сѫдилищемь страшьномь.
	(stabunt) omnes gentes ante iudicium timide	Reconstructed by Bozoky (Concorresio: Et statim stabunt omnes ante tribunal)
265:	Et aperientur duo libri	И ꙗвите сѧ дъвѣ къниѕѣ,
266:	et manifestabunt omnes gentes cum predicatione eorum	и покажѫтъ вьсѧ ѧзꙑкꙑ прѣдъизреченомь ею,
267:	et glorificabunt iustos in sufferentia eorum cum operibus bonis	и прославѧтъ правьдьнꙑ по трьпѣнїю ихъ добрꙑими дѣлꙑ
268:	Gloria et honor inaccessibilis custodientibus angelicam vitam	Слава и чьсть неиздрѣчена дръжѧщїимъ аг҃гльское житїе,
269:	et obedientes iniquitati iram et furorem et angustiam et indignationem accipient:	а послꙋшаѭщеи безаконїе гнѣвъ и ꙗрость и печаль и негодованїе прїемлѭтъ.
270:	Et separabit filius hominis iustos suos de medio peccatorum dicens eis	И изберетъ сн҃ъ чл҃чь правьдьнꙑѧ своѧ ѿ срѣдꙑ грѣшьникъ, гл҃ѧ имъ:
271:	Venite benedicti patris mei percipite paratum vobis regnum a constitutione mundi	Идѣте, бл҃вени оц҃а моего, въньмите оуготовлено вамъ цр҃ьствїе ѿ поставленїа мира.
272:	Et tunc dicet peccatoribus	И тогда речетъ грѣшьникомъ:
273:	Discedite a me maledicti in ignem eternum paratum diabolo et angelis eius	Сънидѣте ѿ мене, проклѧти въ огнь негасимꙑй, оуготовленъ Дїаволꙋ и аг҃гломъ его.
274:	Et ceteri videbunt novissimam separationem	И прочїи оувидѧтъ послѣдьно разлѫченїе,
	(d)	Reference to an unreadable headnote (not deciphered by Bozoky)
275:	et convertentur peccatores in infernum	и възвратѧтъ сѧ грѣшьници въ адъ. Ps 9:18
276:	Et per licentiam patris exibunt de carcere spiritus increduli aliquando	И, по воли оч҃и, възидѫтъ иногда из затвора дс҃и невѣрьни.
277:	Et vocem meam audient	И оуслꙑшѧтъ гласъ мой,
278:	et erit unum ovile et unus pastor	и бѫдетъ едьно стадо и единъ пастꙑрь.
279:	Et tunc per licentiam patris exiet de inferiori terre obscuritas tenebrosa et geenna ignis	И тогда, по воли оч҃и, възидетъ ис прѣисподьнїихъ земли тьма кромѣшьнаа и гееньскꙑй огнь,
280:	et ardebit omnia inferiora terre usque ad aerem firmamenti	и попалитъ вьса прѣисподьнꙗа земли даже до въздꙋха тврьди.
281:	Erit ignis affic.	Бѫдетъ огнь (...)
	(...)	Here abruptly ends the text of the Vienna manuscript.
282:	Et deambulabit filius dei cum electis suis desuper firmamentum	The following text was taken from the Concorresio edition. И сн҃ъ чл҃чь погрѧдетъ съ избьранꙑими своими на тврьди.
283:	Et claudet dyabolum ligans eum insolubilibus vinculis fortibus cum peccatoribus	И затворитъ дїавола крѣпъкꙑ пѫтꙑ нераздрѣшими съ грѣшьникꙑ.
284:	Plorantes et lugentes dicent	Плачѫще и рꙑдаѭще рекѫтъ:
285:	Absorbe nos terra	Ѡ земле, пожри нꙑ,
286:	et operi nos in te	и покрꙑ нꙑ собоѭ!
287:	Et tunc fulgebunt iusti sicut sol in regno patris eorum	И тогда въсїꙗѭтъ правьдьнїи акꙑ сл҃ньце въ цр҃ьствїи оц҃а ихъ.
288:	Et educet eos ante sedem patris invisibilis	И приведетъ ѧ прѣдъ прѣстолъ оц҃а невидимаего (гл҃ѧ:)
289:	Ecce ego et pueri mei quos dedit mihi deus	Се азъ и чѧда моꙗ, ꙗже далъ ми еси, бж҃е.
290:	Iuste mundus te non cognovit	Въ истинѫ свѣтъ тѧ не позна,
291:	ego autem cognovi te in veritate	азъ же познахъ тѧ по истинѣ,
292:	quia tu me misisti	понеже тꙑ мѧ еси посълалъ.
293:	Et tunc respondebit pater filio suo dicens	И тогда ѿвѣтитъ оц҃ь сн҃ови своемꙋ, гл҃ѧ:
294:	Fili dilecte mi sede a dextris meis	Сн҃ꙋ мой възлюблене, сѧди о десноѭ моѭ,
	donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum	доньдеже сътворѭ подъножьникъ ногама твоима ѿ врагъ твоихъ,
	qui negaverunt me et dixerunt	иже ѿрѣшѧ сѧ мене, и гл҃ашѧ:
	Nos dii sumus et preter nos non est alius deus	Мꙑ бѕ҃и есмꙑ, и нѣстъ бг҃а иного!
	qui prophetas tuas occiderunt et iustos tuos persecuti sunt	иже оубишѧ пр҃рокꙑ твоѧ и гонѧтъ твоѧ правьдьнꙑѧ!
295:	Et tu persecutus es eos in tenebras exteriores ibi erit fletus et stridor dentium	И тꙑ поженеши ѧ въ тьмѫ кромѣшьнѭѭ, идеже бѫдетъ плачь и скрьжьтъ зѫбомъ.
296:	Et tunc sedebit filius dei a dextris patris sui	И тогда сѧдетъ сн҃ъ бж҃їй о десноѭ оц҃ꙋ своемꙋ,
297:	et precipiet pater angelis suis	и оц҃ь повелитъ аг҃гломъ своимъ,
298:	et ministrabit eis	и послꙋжитъ имъ,
299:	et ponet eos in choros angelorum	и поставитъ ѧ въ аг҃гльскꙑ ликове,
300:	et induet eos indumentis incorruptibilibus	и одѣетъ ѧ въ одеждѧ нетлѣньнꙑ,
301:	et dabit eis coronas inmarcessibiles et sedes inmobiles	и дастъ имъ вѣньцѧ неоувѧнаѭщѧ и прѣстолꙑ недвижимꙑ.
302:	Et deus in medio eorum erit	И бг҃ъ бѫдетъ по срѣдѣ ихъ,
303:	et non esurient neque sitient amplius	и не възлачѫтъ, ниже въжѧдѫтъ къ томꙋ, Rev 7:16
304:	neque cadet super illos sol neque ullus estus	не иматъ же пасти на нѧ слъньце, ниже вьсꙗкъ зной,
305:	et absterget deus omnem lacrimam ab oculis eorum	и сътретъ бг҃ъ вьсѫ слъзѫ из очесъ ихъ.
306:	Et regnabit cum patre sancto suo	И бѫдетъ владꙑ съ оц҃ьмь своимь ст҃ꙑимь,
307:	et regni eius non erit finis in secula seculorum	и цр҃ьствїю его не бѫдетъ коньца въ вѣкꙑ вѣкомъ.
308:	Explicit secretum hereticorum de Concorresio portatum de Bulgaria Nazario suo episcopo plenum erroribus	Finished in Riga, 10.6.2026